Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) cần chuyển mạnh từ hỗ trợ nghiên cứu sang tạo ra kết quả có thể đo đếm, trong đó số công nghệ được chuyển giao, ứng dụng vào sản xuất và tạo giá trị cho doanh nghiệp là một trong những thước đo quan trọng về hiệu quả hoạt động của Quỹ. Đó là nội dung được Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh nhấn mạnh tại Hội thảo kêu gọi đề xuất nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) năm 2026, do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ngày 30/9/2026.

Đưa công nghệ ra khỏi phòng thí nghiệm, vào thị trường

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng nhấn mạnh Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Theo Thứ trưởng, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tạo ra tri thức, kết quả nghiên cứu hay công nghệ mới, mà quan trọng hơn là đưa công nghệ vào sản xuất, tạo ra sản phẩm, dịch vụ và giá trị mới cho nền kinh tế — bằng cách kết nối chặt chẽ hai lực lượng: viện nghiên cứu, trường đại học (nơi tạo ra tri thức, công nghệ) và doanh nghiệp (nơi tiếp nhận, ứng dụng, làm chủ công nghệ và đưa sản phẩm ra thị trường).

Theo Nghị định 77/2026/NĐ-CP, Quỹ thực hiện tài trợ, đặt hàng các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo; hỗ trợ lãi suất vay; hỗ trợ thông qua phiếu hỗ trợ tài chính (voucher); đồng thời hỗ trợ ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo vào sản xuất và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Thứ trưởng cho rằng, có thể nhìn nhận ngắn gọn vai trò của NATIF là tạo thêm nguồn lực để công nghệ được tiếp nhận, chuyển giao, ứng dụng, làm chủ và đổi mới trong thực tiễn.

Bốn vấn đề trọng tâm Thứ trưởng đề nghị NATIF tập trung

Thứ trưởng Hoàng Minh chỉ rõ 4 vấn đề trọng tâm để NATIF phát huy tối đa vai trò, nguồn lực trong giai đoạn tới:

Một là, đối với doanh nghiệp, Quỹ tập trung hỗ trợ quá trình đổi mới công nghệ — giúp doanh nghiệp tiếp nhận, hấp thụ, làm chủ, ứng dụng và đổi mới công nghệ, qua đó nâng cao năng lực công nghệ, tạo sản phẩm, dịch vụ mới và năng lực cạnh tranh.

Hai là, đối với viện nghiên cứu, trường đại học, trọng tâm là đưa công nghệ và kết quả nghiên cứu vào thực tiễn — thúc đẩy kết nối nguồn cung công nghệ với nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp.

Ba là, Quỹ cần có cách tiếp cận khác nhau với từng đối tượng: với doanh nghiệp là nhu cầu đổi mới công nghệ, khả năng tiếp nhận, hiệu quả ứng dụng, sản phẩm và thị trường; với viện, trường là khả năng ứng dụng, chuyển giao và hình thành quan hệ hợp tác với doanh nghiệp.

Bốn là, chấp nhận và quản lý rủi ro phù hợp với đổi mới công nghệ — chấp nhận rủi ro có kiểm soát, phân biệt rủi ro khách quan trong quá trình đổi mới với hành vi vi phạm.

Thứ trưởng nhấn mạnh, thước đo cuối cùng của Quỹ không phải là bao nhiêu tiền đã hỗ trợ, mà là bao nhiêu doanh nghiệp đổi mới công nghệ, bao nhiêu công nghệ được chuyển giao và ứng dụng, bao nhiêu sản phẩm, dịch vụ mới được hình thành và những hỗ trợ đó tạo ra giá trị gì cho nền kinh tế. Thứ trưởng đề nghị NATIF tiếp tục hoàn thiện các công cụ tài trợ, hỗ trợ; nâng cao chất lượng đánh giá, lựa chọn; quản lý rủi ro phù hợp và tăng cường kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, đối tác công nghệ.

Mở rộng hợp tác Việt Nam – Nhật Bản về đổi mới công nghệ

Tại Hội thảo, đại diện NATIF giới thiệu tổng quan về Quỹ, các nhóm nhiệm vụ theo Nghị định 77/2026/NĐ-CP và Kế hoạch tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026, gồm đối tượng, điều kiện, tỷ lệ tài trợ – đối ứng, nội dung chi, quy trình và hồ sơ đăng ký; đồng thời giới thiệu định hướng mở rộng các hình thức tài trợ, hỗ trợ đổi mới sáng tạo từ năm 2027.

Đáng chú ý, đại diện MRIV International (thuộc Mitsubishi Research Institute, Inc.) giới thiệu Chương trình đồng tài trợ đổi mới công nghệ Việt Nam – Nhật Bản (NATIF – NEDO), tập trung vào công nghệ cao, thử nghiệm và trình diễn công nghệ Nhật Bản tại Việt Nam, với các lĩnh vực ưu tiên dự kiến năm 2027 gồm năng lượng và môi trường; AI và tự động hóa; nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học tiên tiến và vật liệu. Phía Việt Nam (qua NATIF) dự kiến hỗ trợ tối đa 50% chi phí hợp lệ cho phần nhiệm vụ do doanh nghiệp Việt Nam thực hiện; phía Nhật Bản (qua NEDO) hỗ trợ 50% với doanh nghiệp lớn và có thể tới 66,6% với doanh nghiệp nhỏ, startup Nhật Bản.

Hội thảo cũng dành thời gian giải đáp trực tiếp các vấn đề doanh nghiệp quan tâm về điều kiện, hồ sơ, kinh phí, quy trình và nghiệm thu, mở thêm cơ hội tiếp cận nguồn lực hỗ trợ đổi mới công nghệ và hợp tác quốc tế.

Doanh nghiệp quan tâm có thể nộp hồ sơ trực tuyến tại Cổng thông tin điện tử oms.natif.vn, hoặc để lại nhu cầu tại Cổng khảo sát khaosat.natif.gov.vn.

Nguồn tham khảo: Trung tâm Truyền thông Khoa học và Công nghệ, Cổng Thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ (mst.gov.vn).