Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư mới, thiết lập một khung pháp lý thống nhất về ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục; lần đầu tiên đưa ra quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trong đào tạo, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ.

Nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm Nghiên cứu Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh minh họa)

Lần đầu có quy định về sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo, nghiên cứu khoa học

Ngày 3/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin cho biết đã ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp (Thông tư số 49).

Theo Bộ, Thông tư số 49 được xây dựng công cụ hóa quy định của Luật Giáo dục đại học, Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 về ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; bảo đảm sự thống nhất với Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo và các quy định về quản lý dữ liệu trong giáo dục và đào tạo.

Thông tư được xây dựng theo kế hoạch hướng dẫn và thay thế các nội dung quy định tại Thông số 15/2018/TT-BGDĐT quy định tổ chức hoạt động, sử dụng thư điện tử và trang thông tin điện tử của các cơ sở giáo dục đại học, các trường cao đẳng phạm và Thông số thứ tư 30/2023/TT-BGDĐT quy định về ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo trực tuyến đối với giáo dục đại học.

Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Phạm vi điều chỉnh của phần mở rộng thông tin được mở rộng. Nếu các quy định trước đây chủ yếu điều chỉnh việc sử dụng thư điện tử, cổng thông tin điện tử hoặc đào tạo trực tuyến thì Thông tin mới thiết lập một khung pháp lý nhất về ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục.

“Đây cũng là lần đầu tiên quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, thực tế ảo và các công nghệ mới trong đào tạo, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ. Phạm vi ứng dụng cũng được mở rộng từ giáo dục đại học sang cả giáo dục nghiệp.”, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.

Ứng dụng công nghệ gắn với quyền chủ và trách nhiệm giải quyết

Thông tư xác lập các nguyên tắc ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, trong đó bảo đảm quyền tự chủ của cơ sở giáo dục gắn kết tự kiểm soát, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việc ứng dụng công nghệ phải thu hút người học làm trung tâm, phục vụ thực hiện chương trình đào tạo và đáp ứng tiêu chuẩn đầu ra.

Thông tin yêu cầu ứng dụng công nghệ phải tích hợp kiến ​​trúc số do cơ quan có thẩm quyền cấm hành động, đảm bảo khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, tránh đầu tư phân tán, cục bộ. Cơ sở giáo dục phải đảm bảo an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và kèm thủ thuật chính học thuật.

Bảo đảm chính học thuật trong môi trường số

Thông tư quy định các phương pháp đào tạo có ứng dụng công nghệ bao gồm: đào tạo trực tiếp hỗ trợ công nghệ số, đào tạo trực tuyến toàn phần, đào tạo kết hợp và đào tạo cá thể hóa dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Cơ sở giáo dục bắt buộc phải có hệ thống quản lý học tập đáp ứng yêu cầu về nghiệp vụ, tiêu chuẩn kỹ thuật; đảm bảo tính xác thực cao, lưu dấu vết trong quá trình học tập và hỗ trợ phòng nghiên cứu.

Đối với việc kiểm tra, đánh giá, kết quả được thực hiện trên một số trường môi trường phải được lưu trữ, có khả năng truy xuất và kiểm tra dịch vụ thanh tra, kiểm tra. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo và kiểm tra giá được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò và trách nhiệm học thuật của nghiên cứu sinh.

Thông tư quy định cụ thể các hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số, bao gồm: sử dụng trí tuệ nhân tạo để khổng lồ; sao chép, đạo văn; giả tạo, làm sai lệch dữ liệu; không có công việc sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo khi có yêu cầu.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật và bộ quy tắc ứng xử về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu khoa học; chỉ định các hành vi vi phạm, giải pháp phòng và xử lý quy trình.

Triển khai ứng dụng hỗ trợ sinh viên tuyển sinh tốt nghiệp và kết nối việc làm

Thông tin yêu cầu cơ sở giáo dục xây dựng và ban hành kiến ​​trúc, mô hình giáo dục số làm cơ sở phát triển ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của trường nhà. Quản trị viên phải lấy cơ sở dữ liệu để điều chỉnh, phân tích, dự báo và quyết định.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm phát triển cơ sở dữ liệu tập trung, số hóa các thông tin về chương trình đào tạo, người học, nhà giáo, kết quả học tập và nghiên cứu khoa học. Dữ liệu này phải được kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu theo quy định.

Về dịch vụ số, cơ sở giáo dục tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo, hành động chính, tư vấn trên môi trường số trong phạm vi quản lý, đảm bảo nguyên tắc không yêu cầu người học cung cấp lại thông tin, hợp lệ dữ liệu đã có trong hệ thống được kết nối, chia sẻ. Công nghệ cũng được ứng dụng để theo dõi, tư vấn và hỗ trợ người học trong toàn bộ quá trình từ tuyển sinh đến khi tốt nghiệp và kết nối công việc.

Thông tin tư vấn các điều kiện bảo đảm phát triển bao gồm: Phát triển năng lực số và năng lực trí tuệ nhân tạo cho nhà giáo, người học; phát triển hạ tầng ưu tiên sử dụng nền tảng dùng chung và điện toán đám mây và thực hiện các giải pháp quản lý dữ liệu, một mạng ninh.

Đối với các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp nền tảng và giải pháp công nghệ, Thông tư xác định trách nhiệm phải thủ thuật các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn dữ liệu, bảo mật thông tin, duy trì tính liên tục của dịch vụ và thực hiện chuyển giao dữ liệu theo quy định của pháp luật và thỏa thuận với cơ sở giáo dục.

Theo nhandan.vn